ପରିଚୟ
୧.୧ ୧୯୪୭ ପରଠାରୁ ଏକ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ, ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ସିଷ୍ଟମରେ ବିସ୍ତାର ହୋଇଛି | ଏହି ବିକାଶ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଆଦର୍ଶ, ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ, ନୀତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।
୧.୨ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡିକରେ, ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ପାଇଁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାର ପହଞ୍ଚିବା ତଥା ଗୁଣବତ୍ତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅନେକ ଅତିରିକ୍ତ ରାଜ୍ୟବ୍ୟାପୀ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି | ଏଥିରେ ମଲ୍ଟି ରୋଗର ତଦାରଖ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ; ଔଷଧ କ୍ରୟ, ବଣ୍ଟନ ଏବଂ ଔଷଧର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବହାରକୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କରିବା ଦିଗରେ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ; ପାଞ୍ଚ ବ୍ୟାଧି ଚିକିତ୍ସା ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରମୁଖ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ପାଇଁ ସମୁଦାୟ ବିପଦ କଭରେଜ୍; ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ହାର ହ୍ରାସ ମିଶନ; କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେବା କରିବାକୁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପ୍ରିପୋଷ୍ଟ ସ୍ନାତକ ସ୍ଥାନ; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାରାମେଡିକାଲ୍ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଜିଲ୍ଲା କ୍ୟାଡର ପ୍ରତିଷ୍ଠା | ଏହା ଏକ ଗର୍ବର ବିଷୟ ଯେ ଏହି ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ଅଗ୍ରଦୂତ ହୋଇପାରିଛି ଏବଂ ସକରାତ୍ମକ ଫଳାଫଳ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି | ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରର ପଦକ୍ଷେପଗୁଡିକ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାଦାନଗୁଡିକ ପାଇଲଟ୍ କରିଛନ୍ତି ଯେପରିକି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅଂଶଗ୍ରହଣ, କ୍ଷେତ୍ର କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉନ୍ନତ ମୋବିଲିଟି ସହାୟତା, ତାଲିମ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସହାୟତା, ନିର୍ମିତ ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରପାତିର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ, ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସ୍ୱଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟର ନିର୍ମାଣର ଉପଯୋଗ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡିକ | ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀଙ୍କ ଉନ୍ନତ କ୍ଷମତା ଏବଂ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ଉନ୍ନତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାରେ ଆଗେଇ ଆସିଛି | ପଲିସି ଆଣ୍ଡ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ପ୍ଲାନିଂ ୟୁନିଟ୍ (ପିଏସପିଇଉ) ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ସମେତ ନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଛି | ଏହି ଯୋଗଦାନଗୁଡିକ ରାଜ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ବିଭାଗକୁ ୨୦୧୦ ପାଇଁ ଏକ ଭିଜନ୍ ବିକାଶ କରିବାକୁ ଏବଂ ଏହି ନୀତିଗତ ବିବୃତ୍ତିରେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଛି |
1.3 Since the year 1947, there has been a gradual improvement in the health status of the population due to several factors including developmental and educational interventions, economic improvement and better health care services. While the Infant Mortality Rate (IMR) has declined from 135 in 1981 to 97 in 1989, it is still one of the highest in India – much above the national average of 70. The Crude Death Rate (CDR) has declined from 15.4 per 1000 population in 1971 to 13.1 in 1981 and 10.6 in 1999. Rural urban differences remain (for 1999 rural, IMR-100, urban IMR – 65; rural CDR 11.1, urban CDR 7.1). The Crude Birth Rate (CBR) has declined substantially from 34.6 per 1000 population in 1971 to 33.1 in 1981 and 24.1 in 1999 (rural 24.6, urban 20.3, all India 26.1). The gender ratio (females per 1000 males) is 972 in 2001, which has increased from 971 in 1991 and is higher than the all India level of 933 in 2001. Orissa is on its way to achieving population stabilization with an annual growth rate of 1.59% (2001 census), against the all India figure of 2.13%. The life expectancy for 1996-2001 is projected as 58.5 years for males and 58.1 years for females, up from 54.1 and 51.9 years for males and females respectively in 1981-86. Indicators of nutritional status among women and children and burden of diseases indicate a substantial proportion of preventable morbidity and mortality. The people of Orissa experience a large number of disasters – about 40 major disasters in 50 years – that adversely affect health and development and health care services.
1.4 It is in this context that an integrated health policy statement is being articulated for the comprehensive, planned development of the entire health sector (public, voluntary, private; allopathic and Indian systems of medicine as well as homeopathy); and to address key determinants of health (nutrition, water supply, sanitation, environmental hazards); in order to improve the health of people and their access to care. This state health policy draws upon the National Health Policy 1983 and 2002. Central policies regarding specific health related issues, such as education for health sciences (1989), nutrition (1993), drug policy (1988 and 1994), pharmaceutical policy (2001), Medical Council of India guidelines (1997), blood banking (1997), the elderly (1998), Population Policy (2000) and others continue to be the guiding documents. The Orissa State Integrated Health Policy developed by the Health and Family Welfare Department, Government of Orissa, indicates directions for health improvement in a state-specific context, as health is a State subject under the Constitutional framework of India. It helps to actualise the Vision Statement for 2010 by providing a framework within which strategies and operational plans are developed, implemented and reviewed
Mission Statement
The Mission of the Health and Family Welfare Department, Government of Orissa, is to facilitate improvement in the health status of the people of Orissa with their participation, and to make available health care in a socially equitable, accessible and affordable manner within a reasonable timeframe, creating partnerships between the public, voluntary and private health sector and across other developmental sectors. Medium and long-term goals are derived from the Vision 2010, and some of the specific goals are given in Section 8.